ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਸਾਲ 2019 ‘ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਆਤੰਕ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਹੀ ਲਾਕਡਾਊਨ ਕਾਰਨ ਘਰਾਂ ‘ਚ ਡੱਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੱਕ ਗੁਆਉਣੀ ਪੈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ-ਜਨਰਲ ਟੈਡਰੋਸ ਅਧਾਨੋਮ ਗੇਬਰੇਅਸਸ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕਾਂਗੋ ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ‘ਇਬੋਲਾ’ (Ebola) ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ‘ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਐਮਰਜੈਂਸੀ’ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਅਤੇ 88 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, WHO ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੀਮਾਰੀ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਬੰਦ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਇਬੋਲਾ ਆਊਟਬ੍ਰੇਕ ‘ਬੁੰਡੀਬੁਗਿਓ ਵਾਇਰਸ’ ਕਾਰਨ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਬੋਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਦੁਰਲੱਭ ਵੇਰੀਐਂਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਕੋਲ ਫਿਲਹਾਲ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗੋ ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਇਬੋਲਾ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ‘ਬੁੰਡੀਬੁਗਿਓ ਵਾਇਰਸ’ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੀਜਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ 2007-2008 ਵਿੱਚ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ (37 ਮੌਤਾਂ) ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ (29 ਮੌਤਾਂ) ਫੈਲਿਆ ਸੀ।
WHO ਮੁਤਾਬਕ, ਦੋ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਕਾਂਗੋ ਦੇ ਹਨ। ਕਾਂਗੋ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸੂਬੇ ‘ਇਤੂਰੀ’ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਹੈ। ‘ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸੈਂਟਰਜ਼ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ’ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਤੱਕ 336 ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ 87 ਮੌਤਾਂ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 2 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਰੀਜ਼ ਕਾਂਗੋ ਤੋਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਕੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੰਪਾਲਾ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਬੋਲਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਛੂਤਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਖ਼ੂਨ, ਉਲਟੀ, ਪਸੀਨਾ ਜਾਂ ਵੀਰਜ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
WHO ਵੱਲੋਂ ਗਲੋਬਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ
