ਦਿੱਲੀ : ਸਾਬਕਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰੀ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ‘ਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਬਸਟਾਰਡ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖੀ ਸੀ, ਜੋ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਸੀ। ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਨੇ ਇਸ ਪੰਛੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹਲਦੀਘਾਟੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ 400ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਰਮੇਸ਼ ਨੇ X ‘ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਉਦੈਪੁਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇਖਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ‘ਤੇ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਬਸਟਾਰਡ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਛੱਪੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਲੋਪ ਹੋਣ ਦੇ ਕੰਢੇ ‘ਤੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਪੰਨਾ ਚੌਥੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ 50 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਫੋਟੋ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ। ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਦੈਪੁਰ ਪਹੁੰਚਣ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ।”
ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇਸ ਲੜੀ ਨੇ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਬਸਟਾਰਡ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਜੈਸਲਮੇਰ ਅਤੇ ਬਾੜਮੇਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਰੂਥਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਬਸਟਾਰਡ ਅਜੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਪਰ 21 ਜੂਨ, 1976 ਨੂੰ ਉਦੈਪੁਰ ਲਈ ਉਸ ਉਡਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਮੀਦਾਂ ਕਾਇਮ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, 1961 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਛੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਲੀਮ ਅਲੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਛੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।” ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੋਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਛੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਬੋਰਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੈਚਮਰਾਜੇਂਦਰ ਵਾਡੀਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
