PM ਮੋਦੀ ਦਾ ਮਾਸਟਰਸਟ੍ਰੋਕ : ਚੀਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬਣਿਆ ਨਵਾਂ ਗਠਜੋੜ

ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ – ਪੂਰਬੀ ਗੋਲਿਸਫਾਇਰ ‘ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਘਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ‘ਚ, ਏਸ਼ੀਆ ‘ਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਵੇਂ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ‘ਚ ਹੈ। ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ‘ਚ, ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫੇਰੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ, ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਸੀ।ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਸਰਹੱਦੀ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ, ਆਰਥਿਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਫੌਜੀ ਸਮਰਥਨ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਉੱਭਰਦਾ ਗੱਠਜੋੜ, ਮੌਜੂਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਰਥਿਕ ਬਲਾਕ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਫੌਜੀ ਗੜ੍ਹ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੋ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ :-
ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ :- ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਖੇਤਰੀ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ।
ਸਮੁੰਦਰ ‘ਤੇ :- ਇਕ ਸੰਭਾਵੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨਾਕਾਬੰਦੀ। ਇਸ ‘ਚ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਚੀਨ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਜਿੰਗ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਰੂਟ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਆਰਡਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ ਉੱਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਗਠਜੋੜ ਚਤੁਰਭੁਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ (ਚਤੁਰਭੁਜ) ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜਿਸ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ, ਇਹ ਗੱਠਜੋੜ ਇਸ ਨੂੰ ਚੀਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਫਾਇਦਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਸਾਮਾਨ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਵਿਕਲਪਕ ਗਠਜੋੜ ਅਮਰੀਕੀ ਦਰਾਮਦਾਂ ਦਾ ਬਦਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਗਠਜੋੜ ਅਮਰੀਕੀ ਦਰਾਮਦਾਂ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਨ, ਪਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀਆਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਨਰਗਠਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।