7 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣਾਂ ਅੱਜ, I.N.D.I.A. ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ

ਲਖਨਊ/ਅਗਰਤਲਾ – 6 ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ 7 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਦਾ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ‘ਇੰਡੀਆ’ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਚੋਣ ਇਮਤਿਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਗੱਠਜੋੜ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਘੋਸੀ ਸੀਟ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਡੁਮਰੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਧਨਪੁਰ ਅਤੇ ਬਾਕਸਨਗਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਸੀਟ ਤੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੋਣ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਧੂਪਗੁੜੀ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੀ ਪੁਥੁਪੱਲੀ ਸੀਟ ’ਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਹੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਖਿਲਾਫ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 8 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਘੋਸੀ ਸੀਟ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ (ਸਪਾ) ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਓ.ਬੀ.ਸੀ. ਨੇਤਾ ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਅਸਤੀਫੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸਪਾ ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ (ਐੱਨ.ਡੀ.ਏ.) ਨੇ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ‘ਚ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਸਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੁਧਾਕਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹੈ। ਚੌਹਾਨ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪਿਛਲੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 12 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਪਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਰੁਝਾਨ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 543 ਮੈਂਬਰੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ 80 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਕਿ ਸਪਾ ਮੁਖੀ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਰਾਮਪੁਰ ਅਤੇ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਮਨਭਾਉਂਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਉਪ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਘੋਸੀ ‘ਚ ਚੋਣ ਸਭਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਚੋਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਵੇਗੀ।
ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਧੂਪਗੁੜੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ, ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸਮਰਥਿਤ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ-ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ (ਸੀਪੀਆਈ-ਐਮ) ਵਿਚਾਲੇ ਤਿਕੋਣਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 2016 ‘ਚ ਇਹ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ ਸੀ ਪਰ 2021 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ‘ਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਹ ਸੀਟ ਖੋਹ ਲਈ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਨਿਕ ਸਾਹਾ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਧਨਪੁਰ ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀਜਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਾਕਸਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਟਿਪਰਾ ਮੋਥਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀਆਂ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਗਠਜੋੜ ‘ਭਾਰਤ’ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਤਫਜ਼ਲ ਹੁਸੈਨ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਕਸਨਗਰ ਹਲਕੇ ਵਿਚ ਸੀਪੀਆਈ (ਐਮ) ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਨ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਸੀਟ ਅਜੇ ਵੀ ਖੱਬੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਦੇਬਨਾਥ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀਪੀਆਈ (ਐਮ) ਦੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇਬਨਾਥ ਨਾਲ ਦਾਨਪੁਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀਆਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਸੀ।
ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਯੂਜੀ ਮੋਗ ਨੇ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਆਜ਼ਾਦ, ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।” ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪੁਖਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਝਾਰਖੰਡ ਦੀ ਡੁਮਰੀ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਗਠਜੋੜ ‘ਇੰਡੀਆ’ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬੇਬੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਐੱਨ.ਡੀ.ਏ. ਉਮੀਦਵਾਰ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੈ। ਝਾਰਖੰਡ ਮੁਕਤੀ ਮੋਰਚਾ (ਜੇ. ਐੱਮ. ਐੱਮ.) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਇੰਡੀਆ’ ਗਠਜੋੜ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਡੁਮਰੀ ਤੋਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਸੀਟ ਦੋਵਾਂ ਗਠਜੋੜਾਂ ਲਈ ਵੱਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਐੱਨ.ਡੀ.ਏ. ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਜੇ.ਐੱਮ.ਐੱਮ. ਤੋਂ ਸੀਟ ਖੋਹਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿਚ ਸਾਬਕਾ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜੇ.ਐੱਮ.ਐੱਮ. ਵਿਧਾਇਕ ਜਗਰਨਾਥ ਮਹਤੋ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਮਹਿਤੋ 2004 ਤੋਂ ਇਸ ਸੀਟ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
‘ਇੰਡੀਆ’ ਗਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੀ ਹੋਣਗੀਆਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੇਰਲ ਵਿਚ ਪੁਥੁਪੱਲੀ ਉਪ ਚੋਣ ਵਿਚ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਖੱਬੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣਗੀਆਂ। ਕਾਂਗਰਸ, ਰਾਜ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ, “ਸੱਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ” ਅਤੇ ਮਰਹੂਮ ਓਮਨ ਚਾਂਡੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ (ਯੂਡੀਐਫ) ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਓਮਨ ਚਾਂਡੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚਾਂਡੀ ਓਮਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਖੱਬੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਡੀਵਾਈਐਫਆਈ ਦੇ ਨੇਤਾ ਜੈਕ ਸੀ ਥਾਮਸ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2016 ਅਤੇ 2021 ਵਿਚ ਮਰਹੂਮ ਚਾਂਡੀ ਵਿਰੁੱਧ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ ਪਰ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਟਾਯਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ ਲੀਜਿਨਲਾਲ ਨੂੰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ ਹੈ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਹ ਸੀਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੀਟ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਚੰਦਨ ਦਾਸ ਨੇ 2007 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਵਾਰ ਜਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਉਪ ਚੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ।